Najważniejsza zmiana: audyt energetyczny obowiązkowy dla wszystkich
Do niedawna audyt energetyczny był wymagany jedynie przy wyższych poziomach dofinansowania (podwyższonym i kompleksowym). Od 31 marca 2026 roku audyt energetyczny staje się obowiązkowy dla wszystkich wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie na kompleksową termomodernizację w programie Czyste Powietrze.
To duża zmiana filozofii programu. Wcześniej można było wymienić sam kocioł bez analizy całego budynku. Teraz program kładzie nacisk na to, by pieniądze publiczne realnie zmniejszały zużycie energii — a do tego potrzebna jest rzetelna diagnoza, czyli właśnie audyt energetyczny.
Bon na audyt energetyczny — 1200 zł
Największą barierą dla wielu osób było opłacenie audytu z własnej kieszeni, zanim jeszcze dostały dofinansowanie. Program rozwiązuje ten problem przez bon na audyt energetyczny w wysokości 1200 zł netto, wypłacany jeszcze przed złożeniem głównego wniosku, za pośrednictwem operatorów gminnych.
W praktyce oznacza to, że proces przygotowawczy do termomodernizacji można sfinansować bez wkładu własnego. Dodatkowo w ramach samej dotacji można rozliczyć koszt audytu i świadectwa charakterystyki energetycznej — łącznie do 1600 zł.
Dokument podsumowujący audyt + świadectwo po pracach
Nowy program wprowadza wymóg potwierdzenia standardu energetycznego budynku zarówno przed, jak i po inwestycji:
- Przed pracami — audyt energetyczny wraz z dokumentem podsumowującym audyt. Określa stan energetyczny budynku i wskazuje, jakie prace należy wykonać, by zmniejszyć zapotrzebowanie na energię.
- Po pracach — świadectwo charakterystyki energetycznej, które potwierdza, że zapotrzebowanie na energię faktycznie spadło.
Dla wnioskodawcy to dodatkowy dokument, ale też zabezpieczenie — masz czarno na białym, że inwestycja przyniosła efekt energetyczny, na który dostałeś dotację.
Krótszy wymóg własności nieruchomości
Wśród zmian wprowadzanych w 2026 roku jest skrócenie wymogu posiadania nieruchomości z 3 lat do 1 roku. Ułatwia to korzystanie z programu osobom, które niedawno kupiły dom — np. młodym rodzinom kupującym pierwszą nieruchomość wymagającą modernizacji.
Nacisk na kompleksową termomodernizację
Nowe zasady wyraźnie premiują działania kompleksowe — czyli takie, które nie ograniczają się do wymiany źródła ciepła, ale realnie poprawiają efektywność energetyczną całego budynku (ocieplenie, wymiana stolarki, modernizacja instalacji). Najwyższe kwoty dofinansowania są zarezerwowane właśnie dla pełnej termomodernizacji połączonej z mikroinstalacją fotowoltaiczną.
To logiczne — najlepszy efekt daje połączenie ocieplenia (mniejsze straty ciepła) z nowoczesnym, efektywnym źródłem ciepła. Sama wymiana kotła w nieocieplonym domu daje znacznie mniejsze oszczędności.
Co te zmiany oznaczają dla Ciebie w praktyce
- Zacznij od audytu energetycznego. To teraz pierwszy, obowiązkowy krok — a dzięki bonowi możesz go sfinansować bez wkładu własnego.
- Zaplanuj prace kompleksowo. Jeśli budżet pozwala, połączenie ocieplenia i wymiany źródła ciepła da najwyższą dotację i największe oszczędności.
- Nie zaczynaj prac przed wnioskiem. Koszty poniesione przed datą złożenia wniosku zwykle nie podlegają refundacji (wyjątek to audyt rozliczany w samym wniosku).
- Trzymaj komplet dokumentów. Audyt, dokument podsumowujący, faktury, a po pracach świadectwo — to wszystko będzie potrzebne do rozliczenia.
Kontekst krakowski i małopolski
Zmiany w Czystym Powietrzu zbiegają się w czasie z lokalnymi przepisami antysmogowymi. W Małopolsce do końca 2026 roku trzeba wymienić kotły niespełniające co najmniej podstawowych norm emisji, a Kraków ma jeszcze ostrzejsze zasady (całkowity zakaz paliw stałych). Dla wielu właścicieli domów w regionie wymiana źródła ciepła nie jest już opcją, lecz obowiązkiem — a Czyste Powietrze to sposób, by sfinansować ją w znacznej części z dotacji.
Jeśli planujesz termomodernizację w Krakowie, Wieliczce, Skawinie, Bochni, Sandomierzu czy innym mieście regionu i potrzebujesz audytu energetycznego zgodnego z nowymi wymogami — skontaktuj się ze mną. Wykonuję audyty z wpisem do centralnego rejestru CRCEB 34571 i pomagam przejść przez cały proces wniosku.