Po co jest uchwała antysmogowa
Małopolska, a zwłaszcza Kraków i okolice, od lat zmaga się z problemem smogu — głównie z tzw. niskiej emisji, czyli ogrzewania domów starymi, nieefektywnymi kotłami na paliwa stałe. Uchwała antysmogowa to akt prawa miejscowego, który stopniowo eliminuje najbardziej emisyjne źródła ciepła, wyznaczając konkretne terminy ich wymiany.
Najważniejsze terminy i wymagania
- Kotły bezklasowe („kopciuchy") — najbardziej emisyjne, niespełniające żadnych norm — musiały zostać wymienione już wcześniej (termin upłynął),
- Kotły klasy 3 i 4 — zgodnie z uchwałą trzeba je wymienić do końca 2026 roku,
- Nowe urządzenia na paliwa stałe (pellet, drewno, węgiel) — muszą spełniać wymagania ekoprojektu (ecodesign).
Oznacza to, że koniec 2026 roku to graniczna data dla posiadaczy kotłów klasy 3 i 4 w Małopolsce. Po tym terminie ich użytkowanie będzie niezgodne z przepisami.
Kraków — jeszcze ostrzejsze zasady
Kraków ma własne, ostrzejsze regulacje niż reszta Małopolski — obowiązuje tu praktycznie całkowity zakaz spalania paliw stałych (węgla i drewna) do celów grzewczych. W praktyce w Krakowie ogrzewanie węglem czy drewnem jest już zakazane, a dopuszczalne są m.in. ciepło sieciowe, gaz, pompy ciepła i ogrzewanie elektryczne. Pojawiają się też inicjatywy rozszerzenia ograniczeń na gminy sąsiadujące z Krakowem.
Co musisz zrobić, jeśli masz stary kocioł
- Sprawdź klasę swojego kotła — na tabliczce znamionowej lub w dokumentacji. Klasa 3 lub 4 = wymiana do końca 2026. Brak klasy = wymiana już wymagana.
- Zaplanuj nowe źródło ciepła — pompa ciepła, kocioł gazowy, ciepło sieciowe, kocioł na pellet z ekoprojektem (poza Krakowem).
- Rozważ termomodernizację przy okazji — wymiana kotła to dobry moment, by ocieplić dom i zmniejszyć zużycie energii.
- Skorzystaj z dofinansowania — Czyste Powietrze pokrywa znaczną część kosztów wymiany źródła ciepła i termomodernizacji.
Jak Czyste Powietrze pomaga sfinansować wymianę
Wymiana kotła to dla wielu osób spory wydatek — ale program Czyste Powietrze może pokryć jego znaczną część. Przy wymianie źródła ciepła na pompę ciepła, połączonej z ociepleniem, dofinansowanie sięga kilkudziesięciu, a przy najwyższych poziomach nawet ponad stu tysięcy złotych. Od 2026 roku do wniosku potrzebny jest audyt energetyczny — który dodatkowo pomoże dobrać optymalne nowe źródło ciepła i zakres prac.
W ten sposób obowiązek wynikający z uchwały antysmogowej można zamienić w okazję: wymienić kocioł, ocieplić dom i obniżyć rachunki — w dużej części za publiczne pieniądze.
Pomogę przejść przez ten proces
Wykonuję audyty energetyczne do Czystego Powietrza i doradzam przy wymianie źródła ciepła w Krakowie i całej Małopolsce (CRCEB 34571). Pomogę sprawdzić, co dokładnie musisz wymienić i jak sfinansować to z dotacji. Skontaktuj się — zanim termin z uchwały zacznie gonić.